Upadłość konsumencka dla osób, które prowadziły firmę? Teraz to możliwe!

Upadłość konsumencka to instytucja, która umożliwia osobom fizycznym, wyjście z zadłużenia. Jest to postępowanie sądowe, prowadzone z uwagi na niezawinioną niewypłacalność dłużnika.

Dotychczas upadłość konsumencka mogła zostać ogłoszona wyłącznie wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Ostatnia zmiana przepisów (nowelizacja prawa upadłościowego, która weszła w życie 24.03.2020 r.) wprowadza w tym zakresie nowe zasady. Warto przyjrzeć im się bliżej.

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest możliwe po spełnieniu ściśle określonych przesłanek. Można podzielić je na 2 rodzaje:

Przesłanki podmiotowe (czyli kto może złożyć wniosek)

Aktualnie, prawo do upadłości konsumenckiej posiadają następujące podmioty:

1) osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej;

2) osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne;

3) osoby, które były poprzednio przedsiębiorcami w rozumieniu art. 43 (1) kodeksu cywilnego, tj.: prowadziły działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek;

4) wspólnicy osobowych spółek handlowych, którzy odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, bez ograniczenia;

5) wspólnicy spółek cywilnych prowadzących działalność gospodarczą;

6) wspólnicy spółki partnerskiej.

Przesłanki przedmiotowe (czyli, pod jakim warunkiem zostanie ogłoszona upadłość)

Upadłość może zostać ogłoszona wyłącznie w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Przez pojęcie „niewypłacalność” powinno się rozumieć sytuację, w której dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Niewypłacalność dłużnika:

1) dotyczy tylko wymagalnych zobowiązań pieniężnych;

2) nie może powstać z przyczyn zawinionych przez dłużnika, albowiem w takim przypadku sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej;

3) musi mieć charakter trwały, tj. jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza co najmniej 3 miesiące.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, przez wymagalność należy rozumieć stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1991 r., sygn. III CRN 500/90).

W innej sprawie stwierdzono natomiast, że przejściowe trudności w dokonywaniu zapłaty nie stanowią podstawy ogłoszenia upadłości, albowiem o „niewypłacalności” można mówić dopiero wówczas, gdy dłużnik przez dłuższy czas nie posiada środków i w związku z tym nie wykonuje przeważającej części swoich zobowiązań. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. V CSK 211/10).

Nowe przepisy wprowadzają też nowe reguły w kwestii oddłużenia:

– sam fakt ogłoszenia upadłości konsumenckiej nie będzie już dawał gwarancji oddłużeni

– oddłużenie nie nastąpi gdy:

I upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań;

II w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań

Jeżeli rozważają Państwo możliwość ogłoszenia upadłości konsumenckiej i potrzebują porady prawnej w tym temacie, zapraszamy do kontaktu:

tel. 514 389 605

kancelaria@kancelaria-ciesielski.pl

Projekt Tarczy antykryzysowej trafił do Sejmu (26.03.2020 r.). Jakie wsparcie przewiduje?

Dziś, tj. 26 marca 2020 r., pod obrady Sejmu trafił rządowy projekt ustawy zawierającej nowe rozwiązania antykryzysowe.

Najważniejsze regulacje dot. przedsiębiorców w projekcie tzw. tarczy antykryzysowej to:

1) Przejęcie przez państwo opłacania składek ZUS przez 3 miesiące

– zwolnienie ze składek za okres od 1 marca do 31 maja 2020 r. ma dotyczyć obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, Funduszu Pracy, Funduszu Solidarnościowego, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Funduszu Emerytur Pomostowych

– zwolnienie z tytułu nieopłaconych składek przysługuje, jeżeli płatnik składek:

1) jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych lub w innych przepisach odrębnych;

2) wykonywał działalność przed dniem 1 lutego 2020 r.;

3) jest mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;

4) nie korzystał z innych form pomocy dla przedsiębiorców przewidzianych w art. 15g oraz art. 15zq;

5) osiągnął przychód z prowadzenia pozarolniczej działalności uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o zwolnienie z tytułu nieopłaconych składek nie wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. – w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność zobowiązanej do opłacania składek wyłącznie na własne ubezpieczenia.

– w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, należności podlegające zwolnieniu są ustalane od obowiązującej dany podmiot najniższej podstawy wymiaru składek;

– składki za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. będą finansowane z budżetu państwa

– nie zostaną z tego tytułu naliczone odsetki za opóźnienie

– dofinansowanie będzie pochodzić z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

 Szerzej na ten temat można dowiedzieć się w tym miejscu:

2) dopłaty do wynagrodzeń pracowników etatowych

Celem tej regulacji jest przeciwdziałanie bezrobociu poprzez ochronę istniejących miejsc pracy

– wsparcie przedsiębiorcy dotyczy sytuacji, gdy wystąpi u niego przestój ekonomiczny lub odnotuje on spadek obrotów:

nie mniej niż o 15% obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu 2 kolejnych miesięcy w okresie od stycznia 2020 r. do łącznych obrotów z analogicznych 2 miesięcy z roku ubiegłego, albo

nie mniej niż o 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczeń, w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego

– „świadczenia” przewidziane w tej regulacji to:

częściowe zaspokojenie wynagrodzenia może sięgać:

50% minimalnego wynagrodzenia

lub

w przypadku obniżonego wymiaru czasu pracy do wysokości 40 % przeciętnego wynagrodzenia

3) świadczenia dla osób samozatrudnionych

Osoby te, jeżeli nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, mogą liczyć świadczenie postojowe.

Przedsiębiorca otrzyma świadczenie postojowe:

– jeżeli nie zawiesił prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jeżeli przychód z w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe był o co najmniej 15% niższy od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc i nie był wyższy od 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej ;

– jeżeli zawiesił działalność po dniu 31 stycznia 2020 r. oraz przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, nie był wyższy od 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Reguł tych nie stosuje się do osób na tzw. ryczałcie, korzystających zarazem ze zwolnienia z VAT. Osoby te otrzymają świadczenia postojowe pod warunkiem, że ich przychód zmniejszył się w stosunku do poprzedniego miesiąca o co najmniej 15%. Dopłata nie będzie w ogóle przysługiwała, jeżeli w ubiegłym miesiącu przychód był wyższy niż 200% przeciętnego wynagrodzenia.

Co do zasady, przedsiębiorcy przez 3 miesiące otrzymają 2 080 zł (80% płacy minimalnej). Będzie to kwota netto (bez zaliczki na PIT i nieoskładkowana ZUS).

4)  świadczenia dla osób zatrudnionych na umowy zlecenia lub o dzieło w okresie przestoju ekonomicznego

Osobie wykonującej umowę cywilnoprawną, która nie posiada innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, świadczenie postojowe przysługuje jeżeli:

1) umowa cywilnoprawna została zawarta nie później niż w dniu 1 lutego 2020 r.;

2) wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej wynosi nie mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r.

– co do zasady, przez 3 miesiące takie osoby otrzymają 2 080 zł (80% płacy minimalnej). Będzie to kwota netto (bez zaliczki na PIT i nieoskładkowana ZUS).

– osoba, która uzyska z umowy zlecenia/o dzieło itp. mniej niż 1 300 zł (tj. połowę minimalnego wynagrodzenia) otrzyma kwotę analogiczną do uzyskanej w poprzednim miesiącu

5) zmiana w zakresie opłaty prolongacyjnej w podatkach

Planowane są następujące regulacje:

– zaproponowano regulację, dzięki której z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków i zaległości podatkowych stanowiących dochód budżetu państwa opłata prolongacyjna nie będzie naliczana

– rezygnacja ma na celu zwiększenie realnych szans na uregulowanie przez podatników, płatników oraz inne podmioty, odroczonych i rozłożonych na raty należności podatkowych

6) zmiana w zakresie opłaty prolongacyjnej w składkach ZUS

Planowane są następujące regulacje:

– przedsiębiorcy którzy mają trudności w opłaceniu należności z tytułu składek należnych za okres od stycznia 2020 r. do poboru których zobowiązany jest ZUS, w przypadku zawarcia:

a) umowy o odroczenie terminu płatności składek lub

b) umowy o rozłożenie należności na raty,

będą zwolnieni z konieczności uiszczania opłaty prolongacyjnej

– w przypadku zawarcia w/w umów nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg

– zwolnienie dotyczy również opłacania opłaty prolongacyjnej, która była naliczana w miejsce odsetek za zwłokę

7) pożyczki dla mikroprzedsiębiorców

– pożyczka:

a) ma umożliwić mikroprzedsiębiorcom, którzy prowadzili działalność gospodarczą przed dniem 1 marca 2020 r., pokrycie bieżących kosztów prowadzenia tej działalności

b) będzie udzielana ze środków Funduszu Pracy do wysokości 5 tys. zł na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, zaś jej oprocentowanie będzie stałe i będzie wynosiło w skali roku 0,05 stopy redyskonta weksli przyjmowanych przez Narodowy Bank Polski

c) wraz z odsetkami będzie podlegała umorzeniu pod warunkiem, że mikroprzedsiębiorca przez okres 3 miesięcy od dnia jej udzielenia nie zmniejszy stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w stosunku do stanu zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r.

– rozpoczęcie spłaty pożyczki będzie następowało po sześciomiesięcznym okresie karencji

8) dofinansowanie wynagrodzeń pracowników i kosztów prowadzenia działalności

Istnieje możliwość ubiegania się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników oraz kosztów prowadzenia działalności

Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy dofinansowanie, które ustala się wg następujących reguł:

a) osoby niezatrudniające pracowników

Jeżeli spadek obrotów wyniesie co najmniej:

•             30% – dofinansowanie może być przyznane w wysokości 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie (czyli 1300 zł),

•             50% – dofinansowanie może być przyznane w wysokości 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie (czyli 1820 zł),

•             80% – dofinansowanie może być przyznane w wysokości 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie (czyli 2340 zł).

– dofinansowanie byłoby przyznawane na nie dłużej niż 6 miesięcy i wypłacane jednorazowo

b) osoby zatrudniające pracowników

Jeżeli spadek obrotów wyniesie co najmniej:

•             30% – dofinansowanie może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty ustalonej jako iloczyn liczby pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie i 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (czyli 1300 zł),

•             50% – dofinansowanie może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty ustalonej jako iloczyn liczby pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie i 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (czyli 1820 zł),

•             80% – dofinansowanie może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty ustalonej jako iloczyn liczby pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie i 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (czyli 2340 zł).

Dofinansowanie byłoby przyznawane na nie dłużej niż 3 miesiące

Powyższe informację będą aktualizowane.

Jeżeli potrzebują Państwo szczegółowej porady prawnej w tym temacie zapraszamy do kontaktu:

tel. 514 389 605

kancelaria@kancelaria-ciesielski.pl

Tarcza antykryzysowa – kto będzie zwolniony z obowiązku zapłaty składek na ZUS?

Dziś, tj. 26 marca 2020 r., pod obrady Sejmu trafił rządowy projekt ustawy zawierającej nowe rozwiązania antykryzysowe.

Pierwotna wersja ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw zakładała odroczenie obowiązku płatności składek ZUS na okres 3 miesięcy.

Rozwiązanie to spotkało się z powszechną krytyką. Po pierwsze, sam fakt odroczenia w czasie terminu zapłaty składek stanowił niedostateczną reakcję na problemy, z którymi muszą obecnie zmagać się przedsiębiorcy. Po drugie, sama procedura ubiegania się o odroczenie okazała się wysoce skomplikowana. Wymagany przez ZUS druk obejmował szereg szczegółowych danych. Prawidłowe i kompletne wypełnienie wniosku to zadanie wymagające dużo cierpliwości i czasu.

W celu poprawy sytuacji przedsiębiorców dotkniętych skutkami rozprzestrzeniania się koronawirusa, do projektu tzw. tarczy antykryzysowej wprowadzono zmianę, która polega na zwolnieniu z obowiązku zapłaty składek.

Zgodnie z treścią art. 31 zo ustawy, zwolnienie ze składek za okres od 1 marca do 31 maja 2020 r. ma dotyczyć obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, Funduszu Pracy, Funduszu Solidarnościowego, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Funduszu Emerytur Pomostowych.

Kto może skorzystać z tej opcji?

Zwolnienie z tytułu nieopłaconych składek przysługuje, jeżeli płatnik składek:

1) jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych lub w innych przepisach odrębnych;

2) wykonywał działalność przed dniem 1 lutego 2020 r.;

3) jest mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;

W myśl powyższej ustawy, za „mikroprzedsiębiorcę” uznaje się przedsiębiorcę, który:

– średniorocznie zatrudniał nie więcej niż 10 pracowników

– osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów i usług, czy też wszelkich operacji finansowych o wartości nieprzekraczającej 2 milionów euro (w równowartości polskich złotych)

– posiada sumy aktywów bilansu końcowego, które nie przekraczają 2 milionów euro (w równowartości polskich złotych).

Przesłanki muszą zostać spełnione łącznie w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych.

4) nie korzystał z innych form pomocy dla przedsiębiorców przewidzianych w art. 15g oraz art. 15zq;

5) osiągnął przychód z prowadzenia pozarolniczej działalności uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o zwolnienie z tytułu nieopłaconych składek nie wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. – w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność zobowiązanej do opłacania składek wyłącznie na własne ubezpieczenia.

Zgodnie z treścią Obwieszczenie Ministra Rodziny , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2020 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia:

– kwota prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2020 r. wynosi 5 227 zł.

„300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto” będzie więc stanowić kwota 15 600 zł.

Warto również podkreślić, że:

– w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, należności podlegające zwolnieniu są ustalane od obowiązującej dany podmiot najniższej podstawy wymiaru składek;

– składki za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. będą finansowane z budżetu państwa;

– z tego tytułu nie zostaną naliczone odsetki za opóźnienie.

Wniosek w tej sprawie należy przekazać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Forma: dokument papierowy, dokument elektroniczny opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym/zaufanym/osobistym za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.

Powyższe informację będą aktualizowane.

Jeżeli potrzebują Państwo szczegółowej porady prawnej w tym temacie zapraszamy do kontaktu:

tel. 514 389 605

kancelaria@kancelaria-ciesielski.pl

Formy wsparcia w obliczu koronawirusa – czyli na co mogą liczyć przedsiębiorcy

W związku z wystąpieniem zagrożenia epidemiologicznego, wielu przedsiębiorców z dnia na dzień znalazło się w krytycznej sytuacji. Utrata zamówień, brak klientów, brak środków na spłatę zobowiązań, brak możliwości wywiązania się z umów czy w końcu obowiązek zamknięcia zakładu, to sytuacje, z którymi muszą obecnie radzić sobie firmy.

Prześledźmy, na jaką formę wsparcia mogą liczyć przedsiębiorstwa u progu tak poważnego wyzwania.

Opracowanie zostało podzielone na dwa główne wątki:

  • rozwiązania już istniejące
  • rozwiązania, które w najbliższych dniach najprawdopodobniej wejdą w życie

1. Obecnie obowiązujące rozwiązania

a) w zakresie zobowiązań podatkowych:

– wniosek o umorzenie całości lub części zaległości podatkowej; organ podatkowy może udzielić ulgi polegającej na zwolnieniu z obowiązku zapłaty istniejących zaległości podatkowych podatnika.

– wniosek o odroczenie terminu zapłaty należności podatkowych; organ podatkowy może udzielić ulgi polegającej na przesunięciu terminu spłaty należności podatkowych na dogodniejszy dla podatnika czas.

– wniosek o rozłożenie na raty należności podatkowych; organ podatkowy może udzielić ulgi polegającej na podziale kwoty podatku lub innych zobowiązań podatkowych na co najmniej dwie części i ustaleniu dla nich nowych terminów płatności.

b) w zakresie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne:

– odroczenie terminu płatności składek

Jeśli przedsiębiorca ma problem z opłaceniem składek bieżących w ustawowym terminie, może złożyć wniosek o odroczenie terminu ich płatności. Gdy ZUS zgodzi się na zmianę terminu zapłaty składek i podpisze z przedsiębiorcą umowę o odroczenie terminu płatności składek, będzie on mógł je uregulować w późniejszym terminie. Przedsiębiorca nie zapłaci wtedy odsetek za zwłokę, a jedynie opłatę prolongacyjną.

– układ ratalny

Jeśli przedsiębiorca ma zadłużenie z tytułu składek i nie może go spłacić jednorazowo, może on złożyć wniosek o rozłożenie spłaty zadłużenia na raty. Jeżeli ZUS zgodzi się zawrzeć układ ratalny i podpisze z przedsiębiorcą umowę o rozłożenie na raty należności z tytuł składek, przedsiębiorca będzie mógł uregulować zadłużenie w dłuższym okresie i na uzgodnionych warunkach. Nie zapłaci on wtedy odsetek za zwłokę, a jedynie opłatę prolongacyjną. Jeżeli było wobec przedsiębiorcy prowadzone postępowanie egzekucyjne, to po podpisaniu umowy ratalnej zostanie ono zawieszone.

– umorzenie należności

Jeśli przedsiębiorca poniósł straty materialne w wyniku nadzwyczajnego zdarzenia, które powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić jego możliwości dalszego prowadzenia działalności, może on złożyć wniosek o ich umorzenie. Umorzeniu w tym przypadku podlegają wyłącznie należności z tytułu składek za niego jako osobę opłacającą składki na własne ubezpieczenia.

Jeżeli z powodu epidemii koronawirusa przedsiębiorca ma problemy, by zapłacić bieżące składki lub należności, które wynikają z zawartej już z ZUS umowy o rozłożenie zadłużenia na raty bądź odroczenie terminu płatności, może skorzystać z uproszczonych form pomocy:

– odroczenia o 3 miesiące terminu płatności składek za okres od lutego do kwietnia 2020 r.,

– zawieszenia na 3 miesiące realizacji umowy zawartej z ZUS, w której termin płatności rat bądź składek wyznaczono w okresie od marca do maja 2020 r., i tym samym wydłużenia o 3 miesiące terminu realizacji zawartej umowy.

c) zasiłki chorobowe i opiekuńcze:

Przedsiębiorcy podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu, który w związku z zagrożeniem wirusem SARS-CoV-2 i rozprzestrzenianiem się choroby zakaźnej u ludzi, wywołanej tym wirusem (COVID-19) nie może wykonywać działalności gospodarczej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustali prawo i wypłaci zasiłek chorobowy na ogólnych zasadach, tj. o ile spełnione będą wymagane przepisami ustawy zasiłkowej warunki do jego przyznania,

jeżeli:

– decyzją państwowego inspektora sanitarnego zostanie poddany kwarantannie lub izolacji (decyzja ta może być dostarczona oddziałowi ZUS po okresie kwarantanny lub izolacji),

– lekarz leczący uzna, że w trakcie hospitalizacji, izolacji, lub kwarantanny ze względu na stan zdrowia ubezpieczonego uzasadnione jest wystawienie zwolnienia lekarskiego.

Ubezpieczonemu przysługuje także zasiłek opiekuńczy, jeśli sprawuje osobistą opiekę nad:

– chorym dzieckiem lub członkiem rodziny, gdy lekarz wystawił z tego tytułu zaświadczenie lekarskie,

– dzieckiem, gdy powiatowy inspektor sanitarny wydał decyzję o konieczności izolacji lub kwarantanny dziecka,

– dzieckiem w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko (na podstawie oświadczenia ubezpieczonego).

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy

Ubezpieczonemu, który sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem do 8 lat, gdy w związku ze zwalczaniem zakażenia wirusem (COVID-19) nastąpi zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły do których uczęszcza dziecko, przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy za okres nie dłuższy niż 14 dni. Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie obojgu rodzicom w wymiarze do 14 dni, niezależnie od liczby dzieci wymagających opieki w związku z zamknięciem placówki z powodu COVID-19.

2. Rozwiązania, które mają wejść w życie

1. Obecnie trwają prace nad tzw. pakietem osłonowym dla przedsiębiorców.

Pakiet osłonowy to zestaw propozycji zmian w prawie, które pomogą przedsiębiorcom odczuwającym negatywne skutki związane z rozprzestrzenieniem się koronawirusa. Najważniejsze ułatwienia mają

dotyczyć:

– ulg w należnościach, w tym udogodnienia w płatnościach podatków i składek ZUS,

– poprawy płynności finansowej firm –  instrumenty finansowe dla firm, w tym wsparcie gwarancyjne oraz dopłaty do kredytów,

– ochrony i wsparcia rynku pracy m.in. rozwiązania dla firm zmuszonych do przestojów.

Projekt pakietu osłonowego jest już gotowy – 10 marca 2020 r. przedstawiła go Minister Rozwoju.  Obecnie trwają prace nad zmianami ustaw dotyczących: VAT, udzielania pomocy publicznej w tym pomocy de minimis, wsparcia BGK, szczególnych rozwiązań związanych z ochroną miejsc pracy.

Poszczególne propozycje

1. Odroczenia w płatnościach:

– ułatwianie rozliczenia VAT – przesunięcie wejścia w życie z 01.04.2020 r. na  01.07.2020 r. nowego JPK,

– ułatwienia w split payment,

– przesunięcie z 01.04.2020 r. na 01.07.2020 r. terminu obowiązku wpisywania się firm do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych,

– wcześniejsze zwroty VAT,

– ułatwienie zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej,

– zaliczenie do kosztów podatkowych wydatków związanych z anulowaniem wycieczek w stosunku do branż dotkniętych skutkami kryzysu,

– zniesienie opłaty prolongacyjnej,

– zmiana schematu pomocy publicznej, rozszerzenia dla MŚP i dużych firm.

2. Poprawa płynności finansowej:

– odliczenia „wstecz” straty od dochodu (tj. straty z 2020 od 2019) – stratę poniesioną z działalności gospodarczej w danym roku możemy odjąć od dochodu osiągniętego w ciągu następnych pięciu lat,

– wsparcie gwarancyjne oraz dopłaty do kredytów – działania BGK,

– udzielanie pomocy w ramach pomocy de minimis. Obecnie kwota udzielanych przez BGK gwarancji de minimis nie może stanowić więcej niż 60% kwoty kredytu i przekroczyć kwoty 3,5 mln zł (jednostkowa gwarancja) – postulat zwiększenia gwarancji do 80% kwoty kredytu,

– dopłata do oprocentowania kredytów  – poprzez rozszerzenie zakresu funduszu klęskowego o epidemię.

3. Ochrona i wsparcie rynku pracy:

– skrócenie – z 6 do 2 miesięcy – okresu kryzysu, który uprawnia do objęcia  wsparciem. Przy czym kryzys oznacza spadek obrotów gospodarczych, sprzedaży towarów lub usług o 15%.

W przypadku przestoju, pracownikom takiego przedsiębiorcy przysługiwałoby:

– świadczenie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości 100% zasiłku dla bezrobotnych (823,60 zł), zwiększone o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne

– wynagrodzenie finansowane ze środków przedsiębiorcy w łącznej wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.

2. Wczoraj (tj. 18.03.2020 r.) przedstawiono nowy pakiet tzw. “tarczę antykryzysową dla bezpieczeństwa przedsiębiorców i pracowników”.

Najważniejsze założenia pakietu:

1. Wsparcie w wypłacie wynagrodzeń pracowników w firmach z problemami.

– Państwo pokryje połowę wynagrodzenia pracownika.

– Limit dopłaty wyniesie 40 proc. przeciętnego wynagrodzenia w 2019 r.

2. Odroczenie płatności składek na ZUS o 3 miesiące.

– Późniejsza spłata składek będzie mogła zostać rozłożona na raty.

– Odroczenie i rozłożenie na raty składek ZUS – bez opłat.

3. Wypłata z ZUS jednorazowego świadczenia miesięcznego w kwocie ok. 2 tys. zł brutto.

– Dla osób zatrudnionych na umowy cywilnoprawne (zlecenia, dzieło).

– Dla osób samozatrudnionych.

4. Mikropożyczki dla przedsiębiorców do 5 tys. zł.

5. Rozszerzony program gwarancji de minimis BGK dla małych i średnich firm.

– Podwyższony zostanie poziom zabezpieczenia kredytu z 60 proc. do 80 proc.

6. Wsparcie w leasingu dla firm z problemami.

– Agencja Rozwoju Przemysłu przeznaczy 1,7 mld zł na refinansowanie umów leasingowych firm transportowych.

Powyższe informację będą aktualizowane.

Jeżeli potrzebują Państwo szczegółowej porady prawnej w tym temacie zapraszamy do kontaktu:

tel. 514 389 605

kancelaria@kancelaria-ciesielski.pl

Uprawnienia i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w obliczu koronawirusa – czyli jak radzić sobie w trudnych czasach

Aktualna sytuacja związana z koronawirusem zmieniła w radykalny sposób wiele aspektów naszego życia. Dotyczy to również sfery zawodowej.

Obecnie pracownicy i pracodawcy muszą zmierzyć się z licznymi ograniczeniami związanymi z rozprzestrzenianiem się epidemii, w tym również z obostrzeniami wprowadzonymi przez polskie władze.

Jak sobie w tej sytuacji radzić? W jaki sposób mogą postępować pracodawcy? Jakie prawa mają pracownicy?

Spróbujmy przyjrzeć się tym kwestiom.

W artykule zostaną udzielone odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania w tym zakresie.

1. Czy pracodawca może skierować pracownika na urlop bezpłatny?

Pracodawca nie może samodzielnie skierować pracownika na urlop bezpłatny. Może on zostać udzielony wyłącznie na pisemny wniosek pracownika. Pracodawca może jedynie zaproponować pracownikowi, aby skorzystał z bezpłatnego urlopu. Taka propozycja nie będzie wiążąca dla pracownika.

2. Czy pracodawca może polecić pracownikowi skorzystanie ze świadczenia opiekuńczego?

Pracodawca nie może polecić pracownikowi, aby ten skorzystał ze świadczenia opiekuńczego. Uprawnienie do korzystania z tych świadczeń jest niezależne od woli pracodawcy. W przypadku uzyskania przez pracownika uprawnienia, np. do dodatkowego zasiłku opiekuńczego, decyzja o skorzystaniu z tego świadczenia należy wyłącznie do zainteresowanego pracownika.

Jeżeli pracownik, któremu przysługuje uprawnienie do skorzystania ze świadczenia opiekuńczego, złoży oświadczenie w tym zakresie pracodawcy, wówczas pracodawca nie może odmówić jego przyjęcia.

3. Czy pracownik ma obowiązek skorzystania z urlopu płatnego, którego wykorzystanie polecił mu pracodawca?

Pracownik nie jest zobowiązany do skorzystania z płatnego urlopu w związku z poleceniem wydanym przez pracodawcę. Uprawnienie do urlopu jest prawem, a nie obowiązkiem pracownika. Polecenia pracodawcy w tym zakresie nie są wiążące dla pracownika. Pracodawca może jedynie zasugerować pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego i uzgodnić go z pracownikiem.

Sytuacja wygląda inaczej w przypadku urlopu zaległego. Jeżeli urlop nie został wykorzystany do 30 września następnego roku kalendarzowego, pracodawca ma prawo wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet bez uzyskania jego zgody. Stanowisko to jest prezentowane przez Państwową Inspekcję Pracy.

4. Czym jest przestój? W jakich wypadkach pracodawca może powołać się na wystąpienie przestoju?

Przestój jest to sytuacja, w której pracownik pozostaje w gotowości do wykonywania pracy, ale nie może jej wykonywać ze względu na przyczyny dotyczące pracodawcy.

W obecnych realiach, jeżeli pracodawca musi zamknąć zakład pracy lub gdy nie ma możliwości polecenia pracownikowi pracy zdalnej, mamy do czynienia z przestojem. Przyjmuje się powszechnie, że konieczność zamknięcia zakładu pracy w celu przeciwdziałania COVID-19 jest przyczyną dotyczącą pracodawcy, mimo, że jest to przyczyna przez niego niezawiniona.

Pracownikowi za czas niewykonywania pracy w okresie przestoju (jeśli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy) przysługuje wynagrodzenie.

5. Kiedy pracodawca może polecić wykonywanie pracy zdalnej? Czy pracownik ma obowiązek się dostosować?

Na podstawie przepisów nowej specustawy, pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (tzw. praca zdalna).

Pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie pracy zdalnej, gdy uzna, że jest to konieczne w celu ochrony życia i zdrowia pracowników w związku z epidemią koronawirusa.  Decyzja pracodawcy o skierowaniu pracownika do wykonywania pracy zdalnej musi być oparta na zasadach proporcjonalności oraz niedyskryminacji. Pracodawca nie może wydawać poleceń wyłącznie w oparciu o kryteria, tj. narodowość danego pracownika lub chęć poczynienia oszczędności.

Jeżeli pracodawca wyda polecenie pracy zdalnej, wówczas pracownik nie ma prawa odmówić jej wykonywania. Obowiązkiem pracownika jest bowiem stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.

Nie oznacza to jednak, że wystarczające jest samo polecenie pracodawcy. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracodawca jest zobowiązany zaznajamiać pracownika ze sposobem wykonywania pracy, czyli musi go poinformować także o zasadach wykonywania pracy zdalnej.

6. Czy pracodawca ma obowiązek wypłacenia wynagrodzenia chorobowego w przypadku skierowania pracownika do odbycia kwarantanny lub hospitalizacji?

Pracodawca jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia chorobowego w takiej sytuacji. Wypłata wynagrodzenia następuje przez pierwsze 33 dni, a w przypadku zatrudnionych, którzy ukończyli 50 lat – przez pierwsze 14 dni. Po upływie tego okresu, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy z ZUS.

7. Czy pracodawca może polecić wykonywanie pracy zdalnej pracownikowi, który znajduje się w kwarantannie?

Pracodawca posiada takie uprawnienie, ponieważ przebywanie w kwarantannie nie jest równoznaczne ze zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy. Jeżeli pracodawca ma możliwość powierzenia pracownikowi pracy zdalnej, a pracownik pozostaje w gotowości psychofizycznej do świadczenia pracy, to powierzenie pracy zdalnej jest jak najbardziej dopuszczalne. Decyzja w tym zakresie należy do pracodawcy.

8. Czy pracownik może odmówić świadczenia pracy w związku z poczuciem zagrożenia w miejscu pracy?

Co do zasady, pracownik nie może w takiej sytuacji odmówić świadczenia pracy. Istnieje wprawdzie przepis, który zezwala na odstąpienie, zaniechanie wykonywania pracy, jeżeli warunki pracy zagrażają życiu i zdrowiu pracownika lub współpracowników po uprzednim powiadomieniu przełożonego, jednak jest to regulacja o szczególnym, wyjątkowym charakterze.

Aby odmowa świadczenia pracy była zgodna z prawem, zagrożenie życia lub zdrowia pracownika musi być realne, nie wystarczy subiektywne odczucie pracownika.

Należy pamiętać, że konsekwencje nieuzasadnionego oddalenia się od stanowiska pracy będzie ponosić pracownik w przypadku, gdy pracodawca nie wyrazi na to zgody. Pracodawca może podjąć konkretne środki prawne względem takiego pracownika, włącznie ze zwolnieniem z pracy.

9. Czy pracodawca jest uprawniony do mierzenia temperatury swoim pracownikom?

Pracodawca nie może dokonać takiego pomiaru bez uzyskania zgody pracownika. Powinien uzyskać wyraźną zgodę zainteresowanego pracownika na dokonanie pomiaru temperatury ciała. Z drugiej strony, na pracowniku spoczywa obowiązek współdziałania z pracodawcą w realizacji zadań związanych z ochroną życia i zdrowia pracowników.

Pojawienie się w pracy z objawami choroby, odmowa zbadania, mogą mieć negatywne konsekwencje dla pracownika.

10. Czy powierzenie pracownikowi pracy zdalnej musi nastąpić na piśmie?

Specustawa nie wskazuje wiążącej formy polecenia pracy zdalnej. Oznacza to, że polecenie może zostać wydane w dowolnej formie, również ustnie. W interesie obu stron, czyli zarówno pracodawcy, jak i pracownika, byłoby jednak potwierdzenie takiego faktu, np. w piśmie skierowanym do pracownika czy służbowym e-mailu.

Co jeśli pracuję na umowę zlecenie/umowę o dzieło? Jakie są moje prawa? Co może zrobić zleceniodawca/zamawiający?

W tym miejscu należy również odnieść się do sytuacji osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenie. Ta forma zatrudnienia jest niezwykle powszechna, należy zatem przeanalizować, jak obecnie wygląda sytuacja prawna takich osób.

1. Uprawnienia wynikające z przepisów prawa pracy

Osoby wykonujące określone czynności na rzecz innych osób na podstawie umowy zlecenie nie są objęte ochroną prawną wynikającą z przepisów Kodeksu pracy. Nie mają zatem do nich zastosowania regulacje dotyczące chociażby prawa do urlopu czy wynagrodzenia za czas przestoju.

Należy jednak poczynić istotne zastrzeżenie. Jeżeli bowiem umowa zlecenie jest wykonywana na warunkach charakterystycznych dla umowy o pracę, wówczas osoba świadcząca pracę jest uznawana za pracownika, a nie zleceniobiorcę. Muszą jednak zostać spełnione określone przesłanki, tj. praca musi być wykonywana:

– na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem

– w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę

– pracownik otrzymuje wynagrodzenie za wykonywaną pracę.

Jeżeli zostaną łącznie spełnione wskazane wyżej przesłanki, niezależnie od nazwy zawartej umowy, wówczas danej osobie przysługują uprawnienia wynikające z Kodeksu pracy,

Dalsze uwagi dotyczą osób, które wykonują czynności w warunkach umowy cywilnoprawnej (nie zaś w oparciu o stosunek pracy)

2.  Czy należy się wynagrodzenie za czas niewykonywania czynności?

Po pierwsze, musimy pamiętać, że umowa cywilnoprawna, jako kontrakt może określać w sposób indywidualny zasady rozliczeń stron. Umowa może przewidywać świadczenia na wypadek braku realizacji zadań.

Co w przypadku, gdy nie ma w umowie takich zapisów? Stosujemy zasady ogólne, wynikające z prawa cywilnego.

Jeżeli osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych nie wykonują swoich obowiązków, nie przysługuje im wynagrodzenie. Mogą one jedynie otrzymać wypłatę za okres, który już przepracowały. Brak jest podstaw prawnych do wypłaty wynagrodzenia takim osobom za czas zamknięcia przedsiębiorstw.

Jak wskazano, jedyną podstawą do wypłaty wynagrodzenia są odpowiednie zapisy w umowie zlecenia lub umowie o dzieło dotyczące wynagrodzenia przestojowego. Jedynie od uznania stron i ich wzajemnego uzgodnienia zależy, czy zatrudniony otrzyma jakiekolwiek świadczenia.

3. Wypowiedzenie umowy

Strony mogą indywidualnie określić zasady rozwiązywania umów. Jeśli tego nie uczyniono, stosujemy rozwiązania wynikające z Kodeksu Cywilnego.

Wypowiedzenie umowy zlecenie może zostać dokonane przez obie jej strony, tj. zleceniodawcę i zleceniobiorcę. Wypowiedzenia można dokonać w każdym czasie.

Z wypowiedzeniem umowy wiążą się jednak określone konsekwencje prawne.

Jeżeli to zleceniodawca wypowie umowę, jest on w szczególności zobowiązany do zwrotu wydatków, które zleceniobiorca poczynił w celu należytego wykonania zlecenia. Ponadto, w razie odpłatnego zlecenia (a z takim najczęściej mamy do czynienia) obowiązany jest zapłacić zleceniobiorcy część wynagrodzenia za dotychczas wykonane przez niego czynności.

Zleceniobiorca w związku z wypowiedzeniem umowy przez zleceniodawcę otrzyma zatem określone prawem świadczenia. Jednak w takim przypadku jego sytuacja nie jest korzystna, ponieważ wypowiedzenie umowy prowadzi do definitywnego wygaśnięcia stosunku prawnego między stronami.

Podsumowanie: Kolejne tygodnie będą bez wątpienia okresem próby, zarówno dla pracowników, jak też pracodawców. Pamiętać musimy, że niezależnie od opisanych powyżej opcji prawnych, strony zawartych umów zawsze mogą ustalić zasady współpracy, reguły rozliczeń w drodze porozumienia. Strony m.in. mogą ustalić warunki przejściowe obowiązujące przez wskazany, najtrudniejszy do przejścia czas.

To właśnie zgodne postanowienia, uwzględniające interesy obu zainteresowanych stron, mogą stanowić najlepsze wyjście w czasie kryzysu.

Wpis opracowała p. Paulina Kosińska – aplikant radcowski

Jeżeli potrzebują Państwo szczegółowej porady prawnej w tym temacie zapraszamy do kontaktu:

tel. 514 389 605

kancelaria@kancelaria-ciesielski.pl