Coraz więcej starszych osób mieszka samotnie lub w lokalach, które są zbyt duże, drogie albo trudne w codziennym funkcjonowaniu. W odpowiedzi na ten problem rząd zapowiedział nowy model wsparcia mieszkaniowego – tzw. najem senioralny.
Chodzi o to, by osoby starsze mogły wynajmować od gmin mieszkania przystosowane do ich potrzeb – bez konieczności ich kupowania, remontowania czy szukania lokalu na rynku prywatnym.
Choć program nie został jeszcze uruchomiony, projekt ustawy ma trafić do rządu w 2025 r. warto wiedzieć, na czym ma polegać, kto będzie się kwalifikował i czego możemy spodziewać się w praktyce.
Najem senioralny ma być formą wynajmu mieszkania od gminy lub instytucji publicznej, bez możliwości wykupu i bez dużych kosztów początkowych. W przeciwieństwie do obecnych modeli (np. mieszkań TBS), senior nie będzie musiał wnosić wkładu własnego. Wynajmowane lokale mają być mniejsze, łatwe w utrzymaniu i dostosowane do codziennych potrzeb osób starszych – parter, brak progów, winda, przyciski alarmowe, lokalizacja w pobliżu usług.
Czynsz ma być niższy niż na rynku prywatnym. Warunki najmu – w tym wysokość opłat – będą ustalane przez samorządy lokalne.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii potwierdziło, że nie zostanie wprowadzone ogólnopolskie kryterium dochodowe. Oznacza to, że nie będzie sztywnego limitu dochodów ustalonego centralnie – gminy same określą zasady przyznawania lokali i ewentualne progi lub kryteria pierwszeństwa.
To duża różnica w porównaniu z mieszkaniami socjalnymi. Oznacza, że z programu będą mogły skorzystać również osoby z umiarkowaną emeryturą, które nie mieszczą się w obecnych schematach pomocy.
Dodatkowo:
TBS (Towarzystwo Budownictwa Społecznego) to instytucje budujące mieszkania na wynajem dla osób, które nie mają zdolności kredytowej, ale stać je na czynsz wyższy niż socjalny. W TBS-ach najemca musi pokryć część kosztów budowy – tzw. partycypację – i nie ma prawa własności. W modelu senioralnym takiej opłaty nie będzie – najem ma być dostępny bez kapitału na start.
Prace legislacyjne nad ustawą są w toku.
Według planu, projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w II kwartale 2025 roku.
Następnym krokiem będzie przekazanie ustawy do podpisu Prezydenta RP.
Od decyzji Prezydenta RP zależy czy nowe prawo zostanie wdrożone, czy też powróci do dalszych prac w parlamencie.
Najem senioralny to projekt, który może wypełnić lukę między mieszkaniami socjalnymi a rynkiem komercyjnym. Ma szansę objąć osoby starsze, które dziś „wpadają między szczeliny systemu” – nie kwalifikują się do pomocy, ale też nie mogą samodzielnie rozwiązać swoich problemów mieszkaniowych. Ostateczne zasady mają być ustalane lokalnie – dlatego to, jak program zadziała, będzie zależało od podejścia samorządów.
Skontaktuj się z Kancelaria Ciesielski i Partnerzy w Toruniu – doradzamy w sprawach mieszkaniowych wynajmującym jak i najemcom. W ofercie mamy wypracowane wzory umów które pozwolą ci szybko, sprawnie i bezpiecznie wynająć mieszkanie!
Radca Prawny / Założyciel kancelarii
Specjalista w sprawach doradztwa biznesowo-prawnego dla przedsiębiorców, inwestycji, prawa spółek, prawa umów, sukcesji w firmach, ochrony danych osobowych i prawa konsumentów.
