Odstąpienie od umowy zawartej na odległość/poza lokalem przedsiębiorstwa – czyli czy kupujący ma się czego obawiać?

Odstąpienie od umowy zawartej na odległość/poza lokalem przedsiębiorstwa

– czyli czy kupujący ma się czego obawiać?

Zainspirowany wpisem p. Krzysztofa Stanowskiego https://twitter.com/K_Stanowski/status/973178247818203136

postanowiłem przedstawić bliżej sytuację prawną osoby, która zdecydowała się na odstąpienie od umowy zawartej na odległość/poza siedzibą przedsiębiorstwa sprzedawcy.

Zacznijmy od podstaw:

Zasadą jest, że konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny.

Najprościej mówiąc, oznacza to, że uprawnienie do odstąpienia przysługuje nam gdy:

– drugą stroną umowy jest profesjonalista

– dokonaliśmy zakupu na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą, zawodową (kolokwialnie – nie dokonaliśmy zakupu „na firmę”)

– umowa została zawarta bez jednoczesnej obecności stron, a do jej zawarcia wykorzystano np. mail, telefon, formularz na stronie www (jest to wówczas umowa zawarta na odległość)

lub

– umowa została zawarta co prawda przy jednoczesnej fizycznej obecności stron, ale odbyło się to w miejscu, które nie jest lokalem przedsiębiorstwa np. w czasie pokazu w restauracji, hotelowym lobby (jest to wówczas umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa).

Zasadą jest, że konsument ma prawo odstąpić od umowy bez ponoszenia kosztów. Od tej reguły istnieją pewne wyjątki. Dziś skupmy się na odpowiedzialności za ewentualne pogorszenie nabytych towarów.

Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta (art. 34 ust. 4):

Konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy będące wynikiem korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania (…).

Jak ten przepis rozumieć? Co tak naprawdę wolno nam zrobić z towarem zakupionym na odległość lub poza lokalem sprzedawcy?

Po pierwsze, kupując w taki sposób, mamy prawo zbadania rzeczy w taki sposób, w jaki moglibyśmy zrobić to w sklepie.  Mamy prawo sprawdzić cechy towaru, jego charakter oraz to jak działa.

Aby sprawdzić czy zakupiony towar posiada cechy, o istnieniu których zapewniał nas sprzedawca powinniśmy więc mieć pełne prawo, aby towar rozpakować, a następnie uruchomić.

Przykładowo:

– jeśli kupiliśmy odzież, buty – mamy prawo je przymierzyć, nie powinniśmy w nich jednak na co dzień chodzić;

– jeśli kupiliśmy sprzęt AGD – jesteśmy uprawnieni, by towar rozpakować, następnie uruchomić i sprawdzić jego funkcje i użyteczność.

Możemy więc w domu zrobić wszystko to, na co w typowych okolicznościach pozwolilibyśmy sobie w sklepie stacjonarnym z modelem znajdującym się na ekspozycji.

Kiedy powinniśmy obawiać się roszczeń ze strony sprzedawcy?

Sprzedawca mógłby podnieść roszczenia tylko w sytuacji, gdy przekroczyliśmy swoje uprawnienia, a więc np. gdy zaczęliśmy korzystać z towaru w ramach codziennego użytku.

Czy sprzedawca ma prawo w takiej sytuacji naliczyć karę umowną?

Nawet jeśli korzystaliśmy z towaru w szerszym zakresie niż powinniśmy, nie oznacza to, że mamy obowiązek zapłaty jednostronnie narzuconych przez sprzedawcę kar umownych.

Kara umowna to rodzaj klauzuli, która może być zawarta w umowie. Istotą kary umownej jest to, że stanowi ona zryczałtowaną formę naprawienia szkody. Zryczałtowaną, a więc oderwaną od rzeczywistej wysokości poniesionej szkody.

W mojej ocenie, przedsiębiorca w umowie zawieranej z konsumentem poza lokalem swego przedsiębiorstwa, ma bardzo ograniczone możliwości, by tego rodzaju karę umowną skutecznie zastrzec.

Tego rodzaju postanowienia, gdzie sprzedawca narzuca konsumentowi w umowie oderwaną od realiów, nieadekwatnie wysoką karę umowną, w moim przekonaniu powinny być traktowane jako klauzule niedozwolone. Takie klauzule traktować należy jako nieważne.

Sprzedawca ma co najwyżej prawo, by domagać się zapłaty kwoty, która realnie odpowiada szkodzie, którą poniósł. Sprzedawca powinien jednak precyzyjnie udowodnić, że na skutek naszego niedozwolonego, wykraczającego poza dopuszczalne ramy działania, jego towar jest mniej wart niż przed zakupem.

Sprzedawca nie może mieć do nas pretensji (w tym również finansowych) o to, że:

  • zdjęliśmy oryginalne opakowanie
  • usunęliśmy plomby
  • uruchomiliśmy sprzęt w normalnych warunkach

Sprzedawca nie może żądać odszkodowania tylko z tego powodu, że jego zdaniem za ten sam towar otrzyma teraz niższą cenę, bowiem został on już rozpakowany i uruchomiony. To za mało.

Tego rodzaju ryzyko spoczywa w pełni na sprzedającym.

Jeśli zaś chodzi o kwestie dowodowe, sam fakt, że sprzedawca oświadcza, że posiada zdjęcia potwierdzające rzekomą szkodę, naturalnie nie przesądza o naszej odpowiedzialności. Twierdzeniom nierzetelnego sprzedawcy mamy prawo przeciwstawić się z wykorzystaniem wszelkich dostępnych form i metod (gdyby doszło do bardziej zaawansowanego sporu pomocne będą np. zeznania świadków, którzy potwierdzą, jak zakupiony towar był wykorzystywany).

Jeśli działaliśmy w opisanych powyżej granicach prawa ( a więc korzystaliśmy z towaru, by się z nim zapoznać, sprawdzić sposób działania) nie powinniśmy ulegać żadnym naciskom formułowanym przez sprzedawców.

Jak założyć firmę? Część druga – spółka jawna

Spółka jawna

Jest najprostszą i najbardziej przystępną formą prowadzenia działalności gospodarczej spośród tych, które są uregulowane w Kodeksie spółek handlowych. To spółka, która najlepiej nadaje się do prowadzenia przedsiębiorstwa w niewielkiej skali, przy umiarkowanym ryzyku i na dłuższą metę, czyli do robienia rzetelnych interesów produkcyjnych, handlowych lub usługowych na lokalnym rynku. Dobrze przygotowana, przemyślana umowa spółki jawnej stwarza ramy dla bezpiecznego i sprawnego funkcjonowania firmy.

Przyjrzyjmy się jej najważniejszym cechom spółki jawnej:

– nie ma osobowości prawnej,

– posiada jednak podmiotowość prawną – zdolność prawną, zdolność do czynności prawnej oraz zdolność sądową – co oznacza, że może we własnym imieniu zawierać umowy, składać zamówienia, sprzedawać, zatrudniać, czy w końcu pozywać i być pozywana,

– posiada status przedsiębiorcy oraz podmiotu gospodarki narodowej w rozumieniu ustawy o statystyce publicznej (nadawany jest im nr REGON),

– jest również podatnikiem podatku VAT.

Jak założyć spółkę jawną?

Założenie spółki jawnej jest droższe i bardziej skomplikowane, niż w przypadku spółki cywilnej.

Można ją założyć :

  1. w tzw. trybie zwykłym – tj. w drodze zawiązania umowy spółki w formie pisemnej. Forma pisemna jest konieczna. Niezachowanie tej formy będzie skutkował nieważnością całej umowy. Spółka powstaje nie w momencie podpisania umowy, lecz dopiero z chwilą wpisania do KRS. Do tego czasu spółka nie istnieje i nie może być stroną czynności prawnych, ani też prowadzić działalności gospodarczej.

Zgłoszenie spółki jawnej do KRS odbywa się z na podstawie wniosku. Wniosek składany jest z wykorzystaniem odpowiednich formularzy, które można znaleźć między innymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Teoretycznie, sąd rejestrowy powinien rozpoznać wniosek w ciągu 7 dni od dnia jego złożenia (termin ten wynika z Ustawy o krajowym rejestrze sądowym).

W praktyce, rozpoznanie wniosku o zarejestrowanie spółki zajmuje sądowi najczęściej od 2 do 4 tygodni.

Koszt rejestracji wynosi 600 zł:

500 zł – opłata sądowa

100 zł – opłata za ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym

  1. przez Internetczyli z wykorzystaniem wzorca umowy spółki jawnej udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Założenie jest możliwe przy wykorzystaniu podpisu elektronicznego lub potwierdzonego profilu zaufanego ePUAP (założenie takiego profilu jest szybkie, proste i bezpłatne).

Przy tym wariancie umowę spółki zawiera się poprzez wybranie i zaakceptowanie odpowiednich opcji.

Sąd rejestrowy powinien rozpoznać wniosek o zarejestrowanie spółki zakładanej przez Internet w terminie 1 dnia od dnia złożenia wniosku (jest to termin realny, zdarza się, że spółka jest aktywna już po upływie kilku godzin)

Koszt założenia – 350 zł:

– opłata sądowa – 250 zł

– 100 zł – opłata za ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym

Kto może być wspólnikiem?

Mogą być nim wszystkie podmioty prawa cywilnego (naszym wspólnikiem może więc być np. inna spółka).

Co należy wnieść do spółki?

w zasadzie nie ma ograniczeń co do przedmiotu wkładu – do spółki można wnieść pieniądze, rzeczy, prawa

ale: w przypadku zawarcia spółki przez Internet, wkłady mogą być tylko pieniężne,

– przedmiot wkładu musi być w umowie wyraźnie oznaczony i wyceniony w stosunku do każdego wspólnika,

– nie ma obowiązku wniesienia wkładu przed zarejestrowaniem spółki

Majątek spółki

– spółka jawna posiada swój własny majątek, powstały przez wniesienie wkładów i nabyty w trakcie trwania spółki; ma on charakter odrębny od majątków osobistych wspólników.

Udział wspólników w zyskach i stratach

– o proporcji udziału w zyskach i stratach decyduje umowa spółki (nie można jednak w drodze umowy wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach)

– jeżeli umowa nie reguluje tej kwestii, obowiązuje zasada równego udziału w zyskach i uczestniczenia w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu.

– co do zasady wspólnicy mają prawo żądania podziału i wypłaty zysku dopiero po zakończeniu roku obrotowego i zatwierdzeniu bilansu

Odpowiedzialność za zobowiązania spółki:

w pierwszej kolejności odpowiada spółka, wspólnicy ponoszą odpowiedzialność dopiero w razie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.

Wspólnicy odpowiadają więc w dalszej kolejności – ich odpowiedzialność ma charakter subsydiarny. Poza tym odpowiadają osobiście, solidarnie i w sposób nieograniczony.

Prowadzenie spraw spółki:

– co do zasady każdy wspólnik ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki,

– nie można powierzyć prowadzenia spraw spółki osobie trzeciej z wyłączeniem wspólników (co najmniej 1 wspólnik musi prowadzić sprawy spółki),

– zasadniczo każdy wspólnik może podejmować decyzje samodzielnie, chyba że czynność przekracza zakres zwykłego zarządu albo któryś ze wspólników sprzeciwia się podjęciu danej decyzji z sprawach bieżących – wówczas potrzebna jednomyślna uchwała wspólników

Reprezentacja spółkinajczęściej do reprezentacji ze skutkiem dla spółki uprawiony jest każdy wspólnik (kwestię tę można oczywiście inaczej uregulować w umowie).

Zmiana składu osobowego spółki:

– wystąpienie wspólnika ze spółki może mieć charakter:

a) dobrowolny – w drodze umowy wspólników albo poprzez wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika (jeśli umowa spółki zawarta na czas nieoznaczony)

b) przymusowy – na skutek wyroku sądu z ważnych powodów,

– wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika skutkuje jej rozwiązaniem, chyba że umowa spółki stanowi inaczej lub wspólnicy niezwłocznie postanowią inaczej,

– przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę możliwe tylko, gdy umowa tak stanowi i pozostali wspólnicy wyrażą na to zgodę.

Rozwiązanie spółki

– przyczyny rozwiązania:

a) przewidziane w umowie

b) jednomyślna uchwała wspólników

c) ogłoszenie upadłości spółki

d) śmierć wspólnika, jego upadłość, wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub jego wierzyciela (ale spółka może trwać dalej, jeśli umowa spółki tak stanowi lub wspólnicy tak niezwłocznie postanowią)

e) prawomocne orzeczenie sądu

Wyłączenie problemu podwójnego opodatkowania

Na korzyść spółki jawnej przemawiają kwestie podatkowe. Spółka jawna nie jest podatnikiem podatku dochodowego, płacą go jedynie wspólnicy.

Możliwość prowadzenia uproszczonej ewidencji rachunkowej w postaci księgi przychodów i rozchodów

jeżeli przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy nie osiągnęły równowartości w walucie polskiej 2 mln euro nie trzeba prowadzić tzw. pełnej księgowości

Zalety spółki jawnej

  • niski finansowy próg wejścia,

  • brak wymogu powoływania organów,

  • subsydiarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki,

  • brak podwójnego opodatkowania,

  • możliwość prowadzenia uproszczonej księgowości,

Wady spółki jawnej:

  • osobista odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki,

  • droższy i bardziej rozbudowany proces rejestracji spółki w stosunku do spółki cywilnej,

  • ograniczona możliwości zmiany składu osobowego spółki (nie można wprost zbyć „udziałów”, w określonych przypadkach można przenieść ogół praw i obowiązków wspólnika).

Autorem opracowania jest p. Ewelina Złotowska